Инаку, фактите кажуваат дека британскиот премиер Кир Стармер во разговор за Би-Би-Си објави три клучни услови кои, според неговото мислење, се нужни за постигнување траен мир во Украина:
Прво, силна Украина која ќе може да се бори ако е потребно, како и добра преговарачка позиција на Киев. Второ, сигурносна гаранција од европските земји. Трето, поддршка од САД.
„Мир може да се постигне само ако се исполнети сите три услови“, и „Не можете да имате договор кој ќе се распадне, а токму тоа го загрижува Зеленски“, објаснува Стармер.
Прашан дали би требало да има граница меѓу Украина и Русија, Стармер не сакаше да одговори и кратко порача: „За тоа треба допрво да се разговара“.
Потоа Премиерот на Обединетото Кралство Кир Стармер објави план од четири точки за соработка со Украина за да се стави крај на војната и да се одбрани земјата од Русија. Велика Британија, Франција и другите земји ќе ги засилат своите напори во „коалицијата на подготвените“ и ќе се обидат да ги вклучат САД во нивната поддршка за Украина, рече тој.
Мајсторство на британската и француската дипломатија
„Денес сме на крстопат во историјата“, рече Стармер по самитот на 18 лидери – главно од Европа, вклучително и украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој рече дека Украина чувствува „силна поддршка“ и дека самитот покажа „европско единство на исклучително високо ниво кое не е видено долго време“.
Ова единство на ЕУ и ова самит (мајсторство на британската дипломатија) доаѓа два дена по жестоката дебата меѓу украинскиот лидер и американскиот претседател Доналд Трамп во Белата куќа.
„Сите работиме заедно во Европа за да најдеме основа за соработка со Америка за вистински мир и загарантирана безбедност“, рече Зеленски по самитот.
Говорејќи на прес-конференција веднаш по состанокот на лидерите, Стармер рече дека се договорени четири точки:
Прво, да продолжи да тече воена помош во Украина и да продолжи да го зголемува економскиот притисок врз Русија.
Второ. Дека секој траен мир мора да го обезбеди суверенитетот и безбедноста на Украина и Украина мора да биде присутна на какви било мировни преговори.
Трето. Во случај на мировен договор, зајакнување на одбранбените капацитети на Украина за да се одврати каква било идна инвазија.
Четврто. Да се развие „коалиција на подготвени“ да го бранат договорот во Украина и да гарантираат мир потоа.
Сер Кир, исто така, најави дополнителни 1,6 милијарди фунти (2 милијарди долари) извозно финансирање од Обединетото Кралство за купување на повеќе од 5.000 проектили за воздушна одбрана. Ова доаѓа како додаток на заемот од 2,2 милијарди фунти за обезбедување поголема воена помош за Украина, поддржана од профитот од замрзнатите руски средства.
„Мораме да учиме од грешките од минатото, не можеме да прифатиме слаб договор што Русија може лесно да го прекрши, наместо тоа, секој договор мора да биде поддржан со сила“, рече тој.
Премиерот не наведе кои земји се согласиле да се приклучат на оваа коалиција на волни, но рече дека оние што се обврзале ќе го интензивираат планирањето со вистинска итност.
Францускиот претседател Емануел Макрон вели: Ако рускиот претседател Владимир Путин, кој ја напаѓа Украина од 2022 година, не биде запрен, „тој со сигурност ќе се насочи кон Молдавија, а можеби и понатаму кон Романија“, предупреди францускиот претседател Емануел Макрон во интервју за неколку неделни изданија.
Евентуалното повлекување на САД од Украина „не е во нивен интерес“, бидејќи „тоа што САД го прават во последните три години е целосно во согласност со нивните дипломатски и воени традиции“, истакна Макрон за неделникот „Трибјун диманш“.
„Доколку Вашингтон се согласи „да потпише прекин на огнот без никакви гаранции за безбедноста на Украина“, тогаш „неговиот геостратешки капацитет за одвраќање против Русија, Кина и другите ќе исчезне истиот ден“, додаде Макрон. Покрај „Трибун диманш“, интервјуто со Макрон ќе биде објавено и во „Журнал ду диманш“, „Паризиен“ и „Вест Франс“.
Во интервју, пак, за “Фигаро” рекол дека заедно со британскиот премиер Кеир Стармер предлагаат привремен прекин на огнот во Украина. Макрон вели дека таквото примирје – барем првично- нема да може да ги опфати копнените борби, туку би било „во воздух и на море“. Францускиот претседател навел дека најголем предизвик е контролата на примирјето на толку широк фронт меѓу завојуваните страни. Мировни сили би можело да се распоредат подоцна, сугерира францускиот лидер и како што пренесува BBC, во интервјуто за “Фигаро”додава: „Нема да има европски трупи на украинска територија во наредните недели“.
Претседателот на Украина Зеленски останува на ставот дека Украина нема да се откаже од територии и инсистира на безбедносни гаранции за да се одврати евентуален нов напад пд Русија во иднина. Во интервју за BBC, на прашање дали е запознаен со планот кој го објави Макрон, за француско-британскиот предлог за едномесечно примирје и дали е согласен, Зеленски одговори: “Запознаен сум за се”.
Замката на Трамп за Путин, уценувајќи ја и Украина и ЕУ
Дали Доналд Трамп навистина сака да му ги одврзе рацете на Путин на бојното поле за сметка на Европа или подготвува двојна стапица – и за сојузник и за непријател?
Џерард Диб, од Либанскиот универзитет смета дека рускиот претседател Владимир Путин сè уште сонува да ја врати славата на својата земја.
Сведочиме на целосно усогласување на позициите на Украина и земјите од Европската унија. Меѓутоа, не се работи само за соочување со Путин, туку и за испраќање јасни пораки до американскиот сојузник дека можеби греши ако отиде предалеку во приближувањето до Москва.
Но, клучното прашање е: Постои ли американска стапица! Дали Доналд Трамп навистина сака да му ги одврзе рацете на Путин на бојното поле за сметка на Европа или подготвува двојна стапица – и за сојузник и за непријател?
Специјалната воена операција на руската армија [како што ја нарекуваат во Москва] влегува во својата четврта година, откако Владимир Путин изрази загриженост дека Украина ќе стане членка на НАТО, што ќе доведе до распоредување на ракетите на Алијансата веднаш до границата со Русија. Специјалната операција требаше да трае само неколку дена. Задачата ќе биде остварена, а тоа е припојување на некои украински региони кон руска територија. Меѓутоа, администрацијата на поранешниот американски претседател Џозеф Бајден имаше поинаква визија. Во војната што избувна во источна Украина виде можност да ги постигне своите геополитички цели, поради што не се двоумеше да му даде на Киев воена, разузнавачка и логистичка поддршка со цел да го попречи рускиот напад.
Додека Путин седеше во својата канцеларија, гледајќи во часовникот и чекајќи го повикот кој потврдува дека мисијата е успешно завршена, Вашингтон правеше планови за продолжување на војната со цел да ја исцрпи Русија и да ја неутрализира како клучна растечка сила што го загрозува американското влијание во светот.
Ова е причината зошто администрацијата на Бајден ја интензивираше својата политика на „задржување“ на земјите во подем, првенствено Кина и Русија. Само неколку месеци по почетокот на воената операција Путин сфатил дека паднал во американска замка и дополнително се заглавил во украинскиот мочуриште. Во исто време, Западот се подготвуваше да ја стави Русија под опсада со воведување меѓународни санкции против земјата. Последен потег во оваа насока беше раскинувањето на договорот за транзит на руски гас преку Украина, што Зеленски го најави на 30 декември. Ова го намали извозот на руски гас во Европа на нула, иако во 2021 година, земјите од Европската унија увезуваа повеќе од 40 отсто од својот природен гас од Русија.
Три години подоцна, војната во источна Украина сè уште беснее, а војската на Путин се соочува со постојани предизвици, особено откако украинските сили навлегоа и го окупираа рускиот регион Курск. Ова дополнително го зголеми притисокот врз Путин, особено откако Зеленски понуди решение за завршување на конфликтот преку размена на територии окупирани од двете завојувани страни.
Разговорите во Ријад внесуваат надеж во Русија
Три години подоцна, Путин не успеа да го убеди својот кинески сојузник да се приклучи на војната, ниту пак Пекинг иницираше конфликт на другата страна на светот за да го ослабне Западот и да го отежне да продолжи да обезбедува воена поддршка за Украина.
Путин изрази задоволство по средбата на рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров со неговиот американски колега Марко Рубио во Ријад. Двете страни ја истакнаа важноста и сериозноста на средбата и се договорија да се работи на создавање услови за организирање на самит меѓу претседателите на двете земји.
Формално кажано, разговорите го подигнаа рускиот морал, со оглед на тоа што украинската страна не учествуваше во нив. Сепак, во основа, според некои извештаи, Русија повторно падна во американската замка. Според протечените информации од извори блиски до американската страна, кои учествувале на состанокот, Русија има обврска да ја обнови Украина користејќи замрзнати руски средства. Тоа значи дека Западот, поточно САД, ја презеде контролата врз овие средства чија вредност се проценува на речиси 600 милијарди долари.
Уценување и на Киев и на Европската Унија
Во суштина, Вашингтон ја постигна својата долгогодишна цел – прекин на руските гасоводи (Северен тек 1 и 2) кон Европа, што овозможи влез на американски гас по значително повисоки цени. На овој начин Вашингтон ја обнови својата традиционална улога, која ја имаше по распадот на Советскиот Сојуз, позиционирајќи се како „арбитер“ во меѓународните работи.
Американската замка што Трамп му ја постави на Путин му дозволи на Вашингтон слободно да ги уценува и Киев и Европската унија. Трамп се обидува да ги преземе ретките минерали во Украина, што тој го гледа како логична компензација за финансиската и воената помош што САД му ја дадоа на Киев во војната со Русија.
Што се однесува до Европската унија, Трамп во своите преговори со Путин виде можност да ја спречи Европа да се оддалечи од идејата за „зависност“ на која беше навикната уште од Студената војна, што ќе ги остави клучевите на меѓународниот поредок исклучиво во рацете на Вашингтон.
Американските цели не завршуваат со доведување на Русија на преговарачка маса, бидејќи Трамп исто така смета дека американските преговори со Русија ќе влијаат на руско-иранското зближување и ќе ја дестабилизираат соработката меѓу двете земји, особено на воено поле. Вашингтон смета дека е неопходно да се „олади“ украинскиот фронт за да може да се фокусира на растечката закана од Иран, кој е на чекор од поседување нуклеарна бомба. Трамп вети дека ќе го спречи тоа по секоја цена, особено ако се земе предвид дека израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, познат по своите непромислени потези, веќе работи на напади врз иранските нуклеарни реактори.
Русите сметаат на овие преговори да бидат увертира за крајот на нивната специјална воена операција [како што ја нарекуваат] и да го претставуваат успехот на нивната дипломатија. Меѓутоа, американската страна ги гледа од поинаков агол, имено како можност за остварување сопствен бенефит, и на штета на своите непријатели и на своите сојузници.
Затоа некои се прашуваат: дали Путин по три години војна во Украина повторно ќе падне во американската замка?
Преземено од: Kapital.mk